Dzikie zbiory #marzec, kwiecień – sok z brzozy, czosnek niedźwiedzi

Dzikie zbiory #marzec, kwiecień – sok z brzozy, czosnek niedźwiedzi

Wiosna rozgościła się u nas na dobre – to ostatni czas na upust soku z brzozy i początek sezonu na czosnek niedźwiedzi. Dziś, w ramach cyklu Zbieramy dzikie rośliny, kilka słów na temat zbiorów tych właśnie dwóch pyszności.

Sok z brzozy (tzw. oskoła)


Wodzie brzozowej od wieków przypisuje się liczne prozdrowotne właściwości. Oskoła wzmacnia odporność, wspomaga usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii z organizmu, korzystnie wpływa na procesy trawienne, nerki, pomaga na porost włosów i poprawia wygląd skóry. To idealny napój na wiosenne oczyszczanie organizmu – zawiera głównie wodę i odrobinę (ok. 2%) cukru, a także witaminę C, witaminy z grupy B, przeciwutleniacze, taniny, antynowotworowe garbniki, a także minerały: żelazo, wapń, fosfor, potas, magnez. Na przedwiośniu, aby wspierać oczyszczanie i wzmocnić organizm, można popijać ok. pół szklanki soku z brzozy codziennie, przez min. 2 tygodnie. Wodą brzozową warto także płukać włosy i wcierać ją u nasady włosów, staną się wtedy dobrze odżywione i silniejsze.

Jak zbierać sok z brzozy?

Pierwsza sprawa to wybór odpowiedniego terminu. Optymalny czas to końcówka marca, początek kwietnia, ale jest to kwestia dosyć umowna - rzecz w tym, żeby było odpowiednio ciepło (powyżej 10°C w ciągu dnia), ale brzoza nie może mieć jeszcze pączków i listków. Druga sprawa to wybór lokalizacji. Poszukujemy brzozowych lasów położonych z dala od zanieczyszczeń, dróg, etc.

Według Łukasza Łuczaja, autora „Dzikiej kuchni”, sok z brzozy pozyskiwać możemy na trzy sposoby:

  1. wwiercając się w pień drzewa na głębokość ok. 1 cm i wkładając w otwór rurkę
  2. nacinając korę drzewa w kształt Y lub V i podkładając rurkę lub rozłupaną gałązkę bzu oraz naczynie, do którego sok będzie ściekać
  3. obcinając wierzchołek gałązki i wkładając go do butelki

sok z brzozy jak zbierać

My w tym roku skorzystaliśmy z metody 1 i 3.

Metoda 1 jest bardzo efektywna – w ciągu dnia można zebrać dobrych kilka litrów soku z jednego drzewa. My przygotowaliśmy 4 gumowe rurki z (do kupienia w marketach budowlanych za parę zł) oraz 1,5-litrowe butelki. Po nawierceniu wiertarką niewielkiego otworu w korze drzewa, na takiej wysokości, aby butelka mogła stać na ziemi, przykładamy szybko rurkę, włożoną w butelkę i zabezpieczamy, np. taśmą albo sznurkiem. U nas po 3-4 godzinach butelki były napełnione sokiem do połowy, a jedna zapełniła się w całości. Po zakończeniu zbiorów można otwór zatkać, np.  odpowiednio dopasowanym drewnianym patyczkiem, choć podobno nawet pozostawienie otworu nie robi drzewom krzywdy.

Metoda 3 jest najmniej inwazyjna dla drzewa, ale też trzeba nieco więcej cierpliwości, bo sok kapie dużo wolniej. W tym celu przygotowujemy lekkie, plastikowe butelki, sznurek lub taśmę oraz ostry nóż lub sekator. Poszukujemy gałązek, które naturalnie pochylone są w dół. Nacinamy lekko gałązkę, aby sprawdzić, czy płynie z niej sok – jeżeli tak, odcinamy wierzchołek gałązki, wkładamy go w butelkę na ok. 8-10 cm i zabezpieczamy taśmą lub sznurkiem, tak jak na zdjęciu poniżej.

Jak przechowywać sok z brzozy?

Surowy sok można przechowywać w lodówce do kilku dni. Aby przedłużyć jego trwałość dawniej stosowało się zakwaszanie (moja babcia pamięta, że do kamiennej beczki z sokiem wrzucano skórki razowego chleba), można też sok przefermentować.

 

Czosnek niedźwiedzi


Czosnek niedźwiedzi ma podobne działanie do czosnku uprawnego: działa jak naturalny antybiotyk, pomagając walczyć z przeziębieniami, a jednocześnie ma łagodniejszy zapach i smak. Wzmacnia odporność organizmu, pomaga w oczyszczaniu wątroby oraz wydalaniu toksyn, pozytywnie wpływa na układ krwionośny: serce, żyły, tętnice. Dzięki organicznym związkom siarki zawartym w czosnku niedźwiedzim, wykazuje także działanie antynowotworowe.

czosnek-niedzwiedzi-rozmieszczenieGdzie znaleźć czosnek niedźwiedzi?

Dziko rosnący czosnek (pod ochroną!) znajdziemy w wielu miejscach w całej Polsce – obok znajdziecie mapkę rozmieszczenia zaczerpniętą ze strony Łukasza Łuczaja. Czosnek niedźwiedzi można także uprawiać we własnym ogrodzie, a od paru lat widzę, że jest dostępny w sprzedaży.

Najlepiej zbierać go wczesną wiosną, zanim zakwitnie – czyli w zasadzie przez cały kwiecień.

Jak jeść czosnek niedźwiedzi?

Ja najbardziej lubię go na surowo: jako dodatek do twarożku czy masła ziołowego, do wszelkich sałatek, do posypywania zup, kanapek, tarty. Czosnek niedźwiedzi można także smażyć lub dusić, a nawet kisić, podobnie jak ogórki.

czosnek niedźwiedzi

 

 

  • http://www.createyourhealth.pl/ Natalia I Create Your Health

    Właśnie kupiłam swój pierwszy świeży czosnek niedźwiedzi. Fajnie byłoby mieć swój w ogródku :-)

    • http://healthandthecity.pl/ ika (Health and the City)

      Jak masz ogródek, to powinno się udać – czosnek niedźwiedzi nie jest szczególnie wymagający;) Ja objadałam się nim cały weekend i nadal nie mam dość:)

      • http://www.createyourhealth.pl/ Natalia I Create Your Health

        Niestety nie mam :-/

  • http://www.kinoswinka.pl/ Świnka

    Fajne sposoby!