PnZ#8 Cykle dobowe i sposoby na zdrowy sen wg ajurwedy

PnZ#8 Cykle dobowe i sposoby na zdrowy sen wg ajurwedy

Jedna ze stałych Czytelniczek w ramach Posta na Zamówienie poprosiła kiedyś o tekst dotyczący sposobów na zdrowy sen. W książce, którą niedawno przeczytałam natknęłam się na ciekawe podejście do tego tematu, wykraczające poza standardowe porady typu: wywietrz sypialnię i wycisz swój umysł. Autorka opisuje ajurwedyjską koncepcję rytmów dnia, której istotnym elementem jest właśnie zdrowy, regenerujący sen – zatem w końcu mogę coś na ten temat napisać:)

Zacznijmy od tego, że jak zawsze sprawa nie jest tak prosta jakbyśmy chcieli;) Aby dobrze się wysypiać nie wystarczy wieczorem wykonać kilku magicznych sztuczek albo połknąć tabletki. Na to, jak śpimy, pracujemy cały dzień: dietą, aktywnością lub jej brakiem, ilością wypitej kawy czy alkoholu, stanem naszych emocji.

Według ajurwedy znaczenie ma także funkcjonowanie zgodnie z biorytmami, czyli dopasowanie tego, co jemy oraz naszej aktywności do naturalnych cyklów dnia. W ciągu doby mamy 6 takich 4-godzinnych cyklów.

Biorytm dobowy wg ajurwedy


Cykl 1: od 6.00 do 10.00

Nasz organizm budzi się i zaczyna produkcję hormonów – w dużych dawkach wydzielane są wtedy adrenalina i kortyzol, hormony płciowe, serotonina. Wg ajurwedy dzień najlepiej rozpocząć od nawodnienia organizmu poprzez wypicie wody albo oczyszczającego napoju, np. soku warzywnego, soku z trawy pszenicznej czy ziołowej herbaty. Od momentu wstania z łóżka do pierwszego posiłku powinny minąć 1-2 godziny, w tym czasie idealne będą lekkie ćwiczenia fizyczne. Śniadanie komponujemy w zależności od potrzeb, pory roku, ale przede wszystkim biorąc pod uwagę stan naszego zdrowia (posiłek ciepły dla osób chorych, wychłodzonych; surowy – dla osób „nadmiarowych”, np. walczących z nadwagą).

Cykl 2: od 10.00 do 14.00

Około południa nasz organizm osiąga szczytowy poziom energii, jesteśmy wtedy najbardziej wydajni i czujni. Również trawienie jest wtedy najefektywniejsze, dlatego w godz. 12.00-13.00 powinniśmy zjadać główny posiłek dnia, najobfitszy i pełny składników odżywczych. To pozwoli zachować energię na dalszą część dnia i dobre samopoczucie.

Cykl 3: od 14.00 do 18.00

Godziny popołudniowe sprzyjają pracy umysłowej i zapamiętywaniu- a to ze względu na zwiększoną wydajność komórek nerwowych. Jeżeli w tym czasie jesteśmy nerwowi, mamy wzdęcia i gazy, zachcianki na słodycze, kawę, papierosy czy inne stymulanty, wg ajurwedy wskazuje to na problemy z trawieniem i trzeba się temu przyjrzeć.

Cykl 4: od 18.00 do 22.00

Metabolizm zwalnia, dlatego ok. 18.00 powinniśmy zjeść ostatni lekki posiłek, bazujący na węglowodanach (białko blokuje wydzielanie serotoniny, a to utrudnia relaks i dobry sen). Wg ajurwedy kolacja, szczególnie białkowa, zjedzona po godz. 19.00 nie ma szans zostać prawidłowo strawiona i będzie zakłócać nasz sen. Najlepsza pora na pójście spać to godz. 21.00-22.00, gdy nasz organizm na skutek zapadającej ciemności produkuje hormon snu – melatoninę. Osoby aktywne w nocy, a śpiące do południa, mają zaburzone cykle produkcji melatoniny i serotoniny, a to skutkuje gorszą kondycją organizmu w ciągu całej doby.

Cykl 5: od 22.00 do 2.00

W tym okresie ciało oczyszcza się, odbudowuje i odmładza, aktywnie pracuje nasza wątroba. Ciężkie posiłki i idące za nimi zaburzenia snu bedą zakłócać czynności tego organu i przyczyniać się do pogorszenia naszego zdrowia i samopoczucia. Mówi się, że sen od godz. 22.00 jest najbardziej wartościowy i regenerujący i jest to prawda chociażby z punktu widzenia wątroby właśnie.

Cykl 6: od 2.00 do 6.00

Nasz organizm neutralizuje odpady, uszkodzone komórki, szkodliwe mikroby i przygotowuje do usunięcia produkty przemiany materii w formie moczu i kału. Najbardziej efektywne wydalanie ma miejsce w godz. 6.00-7.00, m.in. dlatego eksperci od ajurwedy zalecają wstawanie z łóżka nieco przed świtem. W godzinach wczesnoporannych najlepiej oczyszcza się też nasza skóra, wskazany jest więc prysznic i masaż ciała szczotką

Sposoby na zdrowy sen wg ajurwedy – podsumowanie:


Aby zapewnić sobie dobry, regularny sen należy:

1. przestrzegać naturalnych cykli dobowych z punktu widzenia odżywiania i aktywności; prowadzić regularny tryb życia

2. zjadać ostatni lekki posiłek ok. godz. 18.00 – najlepiej, żeby były to weglowodany, np. kasze czy ryż z warzywami

3. zasypiać przed godz. 22.00, gdyż sen przed północą jest najbardziej głęboki i regenerujący

4. uregulować trawienie, m.in. poprzez odpowiednią dietę i unikanie zbyt późnych ciężkich posiłków

5. unikać używek sztucznie podnoszących poziom energii takich jak kawa, papierosy, napoje energetyzujące czy słodycze

To wszystko brzmi bardzo logicznie i nie jest z pewnością „odkryciem Ameryki”, a mimo to mi osobiście trudno przestawić się na taki idealnie zrównoważony tryb życia na stałe. Chciałabym, żeby takich dni z czasem było u mnie coraz wiecej. Choć wiem, że na obecnym etapie życia mało to prawdopodobne, widzę dużą wartość w takim trybie życia i uważam, że przynajmniej czasem warto zafundować sobie taki luksus w postaci wczesnego pójścia spać.

A jak tam z regularnym trybem życia i spaniem u Was? Macie jakieś dobre sposoby na zdrowy sen?

 

 

  • http://www.kinoswinka.pl/ Ania Kalemba

    Bardzo ciekawy post! :) Ale chodzenie spać przed północą u mnie nie ma racji bytu :D Nie da się! ;) I tak walczę z sobą każdego dnia żeby położyć się przed 24 :)