Jednogarnkowe danie w indyjskim stylu

Jednogarnkowe danie w indyjskim stylu

Ostatnimi czasy jedną z najczęściej używanych u nas w kuchni przypraw jest mieszanka garam masala, czyli indyjska kompozycja, w której skład wchodzą goździki, gałka muszkatołowa, cynamon, kumin, kolendra, koper włoski, czarny pieprz i kozieradka. W języku hindi garam masala oznacza „gorące przyprawy”, bo działają na organizm rozgrzewająco.

Przyprawa ma bardzo charakterystyczny, słodkawo-ostry smak i niewiele trzeba, aby z jej pomocą wyczarować oryginalne danie z indyjską nutą. Według mnie najlepiej komponuje się z warzywami korzeniowymi i dynią. Przedstawiam Wam mój autorski przepis na jednogarnkowe danie z garam masala w dwóch wersjach – z wołowiną lub wegetariańską z ciecierzycą.

Przepis na jednogarnkowe danie w indyjskim stylu


Składniki na ok. 5 porcji

5 dużych marchewek
3 pietruszki
1 spory seler
ok. 300 g dyni
1 cebula
3 ząbki czosnku
1 łyżka masła klarowanego
natka pietruszki

Przyprawy:
sól
3 łyżki mieszanki garam masala
1/3 łyżeczki kurkumy
świeżo mielony pieprz

W wersji mięsnej:
500 g mielonej wołowiny
0,5 szklanki wody

W wersji wegetariańskiej:
1 szklanka suchej ciecierzycy, wcześniej zamoczonej w wodzie wg przepisu na opakowaniu
3 szklanki wody

 

Przygotowanie:

Zaczynam od przygotowania warzyw: marchew, pietruszkę, seler i dynię obieram i kroję w podłużne paski, cebulę w pióra, a czosnek przeciskam przez praskę.

Następnie – w wersji mięsnej:

w dużym rondlu lub garnku z grubym dnem podsmażam na maśle klarowanym wołowinę z 1 łyżką przyprawy garam masala i kurkumą. Dodaję cebulę i czosnek, a kiedy podsmażą się, wrzucam resztę warzyw (z wyjątkiem dyni), dolewam pół szklanki wody i duszę na wolnym ogniu. Dynię dodaję po ok. 20 min, tak, żeby za bardzo się nie rozgotowała. Na końcu dodaję kolejne 2 łyżki garam masala (w oryginalnych przepisach hinduskich poleca się dodawać ją właśnie pod koniec gotowania), doprawiam solą i pieprzem do smaku.

W wersji wegetariańskiej z kolei:

wszystko przygotowuję identycznie, z tym że najpierw podsmażam cebulę i czosnek z 1 łyżką garam masala, a potem wrzucam opłukaną cieciorkę i zalewam ok. 3 szklankami wody. Dorzucam warzywa, duszę i pod koniec gotowania doprawiam jeszcze resztą mieszanki, solą i pieprzem.

Takie danie świetnie smakuje samo, posypane tylko natką pietruszki, w towarzystwie surówki z kiszonej kapusty albo z dodatkiem węglowodanowym, np. z ryżem czy kaszą kuskus. Bardzo polecam, szczególnie teraz, zimą, kiedy ciągle jeszcze potrzebujemy rozgrzewających i sycących potraw.

 

 

Recepta na leki naturalne – poradnik samoleczenia

recepta-na-leki-naturalneW przypadku większości chorób przewlekłych medycyna konwencjonalna oferuje tylko leczenie objawów – garść pigułek zamiast znalezienia i wyleczenia przyczyny. Wiele osób zmagających się z rozmaitymi problemami decyduje się więc wziąć sprawy swoje ręce i zadbać o swoje zdrowie kompleksowo, sięgając po różne metody, te bardziej lub mniej wiarygodne, żeby nie powiedzieć szarlatanerskie.

Wiem to po sobie, bo od kilku lat staram się wyleczyć niedoczynność tarczycy. Nie będąc lekarzem nie jestem jednak w stanie ocenić skuteczności różnych proponowanych terapii alternatywnych – mogę jedynie bazować na dostępnej wiedzy naukowej i podejmować ryzyko. Staram się robić to rozsądnie, nie negując też zaleceń medycyny konwencjonalnej, dlatego bardzo cenię publikacje, które mi w tym pomagają.

Niedawno trafiła w moje ręce książka „Recepta na leki naturalne” napisana przez trzech lekarzy-naturopatów. To przewodnik po naturalnych metodach leczenia (czy raczej: wspierania leczenia konwencjonalnego) 200 popularnych schorzeń – od kaszlu czy trądziku po boreliozę, stwardnienie rozsiane czy nawet nowotwory i AIDS.

Każda z chorób – oprócz krótkiej charakterystyki, przyczyn i objawów – zawiera zestaw polecanych testów diagnostycznych oraz przekrój możliwych strategii leczenia. Autorzy bazują na aktualnej wiedzy naukowej (popartej solidną bibliografią), ale także na medycynie Wschodu czy ziołolecznictwie. W skondensowany sposób podają zalecenia dietetyczne i ogólne, a także konkretne terapie z takich nurtów jak homeopatia, akupresura, refleksologia czy hydro- i aromaterapia.  Przy każdej chorobie podano też 7 „superrecept”, czyli najskuteczniejszych znanych suplementów i naturalnych leków wspierających jej leczenie.

Z mojego punktu widzenia publikacja jest bardzo wartościowa, bo kompiluje wiedzę z przeróżnych dziedzin i pomaga skrócić czas poszukiwań najlepszych metod leczenia. Marzy mi się, żeby o tak szerokim spektrum metod leczenia można było porozmawiać z każdym konwencjonalnym lekarzem.

 

 

Podróże z małym dzieckiem – Góry Izerskie

Podróże z małym dzieckiem – Góry Izerskie

Oboje z mężem bardzo lubimy góry – zanim urodziła się Helenka udało nam się nawet prawie zdobyć Koronę Gór Polski. Prawie, bo na urlopie w Tatrach, gdy mieliśmy zdobyć najwyższy i ostatni szczyt, Rysy, okazało się, że jestem w ciąży, więc odpuściliśmy. Już wtedy zastanawiałam się, kiedy następnym razem będziemy mieli okazję wybrać się w Tatry i czy w ogóle da się chodzić po górach z małym dzieckiem. Z perspektywy rodzica niespełna 9-miesięcznego niemowlaka mogę stwierdzić: da się:) Oczywiście nie polecam zaczynać od Tatr;)

Góry Izerskie z dzieckiem

My na pierwszą małą wyprawę górską z Helenką wybraliśmy się zimą, w nowy rok. Trasa musiała być więc lekka, a powrót w razie niepogody szybki i bezpieczny. Pod tym kątem Góry Izerskie są wręcz idealne. Ze Świeradowa na Stóg Izerski można wjechać wyciągiem z dużą, zamykaną gondolą, która bez problemu pomieści wózek spacerowy. Na górze czekają na nas mało wymagające,  łagodne trasy. Mapy dostępne np. tutaj. W sezonie letnim sporo ludzi jeździ po Izerach rowerami, a zimą na biegówkach, więc naprawdę nie ma tam dużych przewyższeń. Nawet zimą można więc liczyć na całkiem sympatyczny spacer.

Bezpośrednio przy górnej stacji wyciągu jest restauracja, a zaraz obok schronisko „Na Stogu Izerskim”, w których można nakarmić i przewinąć dziecko (przewijak dostępny w damskiej toalecie przy restauracji).

Co warto zabrać

Podstawą jest oczywiście wózek z dobrą amortyzacją. Duże pompowane koła ułatwiają poruszanie się po górach, szczególnie po śniegu. Świetną opcją jest też chusta lub nosidło ergonomiczne, ale według mnie zimą, kiedy podłoże jest śliskie wózek jest bezpieczniejszy (poślizgu rodzica z dzieckiem w chuście wolę sobie nie wyobrażać).

Do rączki wózka – jeżeli nie ma takiego wyposażenia w standardzie – warto przymocować mocną taśmę materiałową czy sznurek, który z drugiej strony przywiązujemy do przegubu naszej dłoni – wtedy wózek nam nie odjedzie w razie potknięcia, etc.

Jak ubrać dziecko? Nam w czasie podróży najlepiej sprawdzają się ubranka z wełny merynosa. Ubieramy w nie małą od stóp do głów – oprócz spodni, koszulki i butów-skarpetek mamy też czapkę, opaskę, szalik i kocyk zrobione przez babcię Helenki. Największą zaletą wełny z merynosa są jej właściwości termiczne: gdy jest zimno grzeje, a gdy ciepło –  chłodzi i dobrze odprowadza wilgoć, więc dziecko mniej się poci nawet mimo zmiennych warunków atmosferycznych. Wadą jest niestety cena, ale tak jak pisałam, część rzeczy można zrobić na drutach czy szydełku i sporo zaoszczędzić.

Nawet jeżeli pogoda jest ładna, to w góry – choćby tak niskie jak Izery – zawsze trzeba wziąć rzeczy na niepogodę. W przypadku malucha są to: cieplejsze ubranie, czapka, szalik, rękawiczki i dodatkowy kocyk, ochronna folia na wózek, a w zależności od pory roku - krem na niepogodę lub przeciwsłoneczny. Przydaje się też termos z ciepłą wodą – zarówno do picia,  jak i w razie potrzeby przemycia rączek i pupy.  O standardowych rzeczach,  jakie zabieramy dla dziecka przy jakimkolwiek wyjeździe oczywiście nie wspomnę, bo to zbyt długa lista;)

Inne atrakcje

My byliśmy na szlaku tylko kilka godzin, bo to nasze rodzinne strony, ale jeżeli w Izerach planujecie dłuższy urlop, wjazd gondolą to tylko jedna z opcji. Można rozpocząć też od Polany Jakuszyckiej, szczególnie ze starszym dzieckiem, które można wozić już na sankach – w sezonie śniegu w Jakuszycach zazwyczaj pod dostatkiem. W cieplejszych miesiącach warto natomiast odwiedzić Chatkę Górzystów znaną z puszystych naleśników z jagodami. W okolicy również nie brakuje atrakcji ciekawych dla dzieci, takich jak Zamek Czocha czy czeski Liberec z aquaparkiem. Zresztą – Góry Izerskie latem to temat na osobny tekst,  a my,  gdy zrobi się ciepło, na pewno jeszcze się tam wybierzemy:)

 

 

Podróże z małym dzieckiem – zapowiedź cyklu

Podróże z małym dzieckiem – zapowiedź cyklu

Początek roku to mój ulubiony czas na snucie marzeń i planów podróżniczych. Ten będzie pod tym kątem wyjątkowy, bo po raz pierwszy planujemy wakacje z Helenką, która w maju skończy roczek. Już podczas pierwszych wyjazdów do dziadków, nad morze i w góry ujawniła zapędy małego podróżnika, mamy zamiar więc pokazać jej już trochę świata (a raczej Polski).

Każdy wyjazd na wakacje wymaga trochę planowania, ale wyjazd z małym dzieckiem to już prawdziwe przedsięwzięcie logistyczne;) Z pierwszych prób wiemy, że dobrze przemyślana lista rzeczy do zabrania, miejsce dobrane do potrzeb i wieku dziecka oraz trochę podróżniczych life-hacków bardzo ułatwiają sprawę. W ramach tego cyklu będę dzielić się naszymi doświadczeniami: dokąd warto pojechać i jak ułatwić sobie podróże z maluchem. W tym roku planujemy podróże po Polsce – jest jeszcze mnóstwo miejsc, które chcielibyśmy odwiedzić, a myślę, że z niemowlakiem łatwiej takie wakacje zorganizować i w razie czego zmodyfikować. Później, kiedy Helenka będzie już bardziej świadoma, pewnie przyjdzie czas na wyjazdy zagraniczne.

Inspiracji do podróżowania z dziećmi nie brakuje – w sieci jest kilkadziesiąt blogów na ten temat. Spory przegląd znajdziecie na chyba najbardziej znanym blogu z tej kategorii The Family Without Borders). O dziwo tych o Polsce jest znacznie mniej, na uwagę zasługują według mnie Mały Podróżnik i Dziecko w drodze.

Znalazłam też ciekawy przewodnik Pascala Polska z dzieckiem, chociaż pisany jest on z myślą o nieco starszych dzieciach (atrakcje podzielone są wg wieku dziecka i zaczynają się od 2 lat).

W sumie fakt – podróżnicze potrzeby rocznego dziecka nie są wygórowane, więc odpowiednie przygotowanie potrzebne jest przede wszystkim dla… komfortu rodziców:) Dla przykładu – nad morzem można wybrać pierwszą lepszą miejscowość, ale dużo przyjemniej spaceruje się, jeżeli na plażę jest wygodne zejście dla wózków lub promenada wzdłuż plaży. W góry bezpieczniej wybrać się gdzieś, gdzie na trasie jest sporo schronisk, a w razie potrzeby można skorzystać z wyciągu, do którego zmieści się spacerówka. W restauracjach takie sprzęty jak przewijak czy krzesełko do karmienia ułatwiają rodzicom życie, a niestety nie wszędzie jest to jeszcze standard. W ramach tego cyklu chcę pisać właśnie o takich miejscach, a także o sprawdzonym ekwipunku dla malutkich podróżnych i innych praktycznych aspektach podróżowania.

Jeżeli znacie warte polecenia miejsca dla rodzin z dziećmi albo ciekawe publikacje i strony na temat podróżowania z niemowlakiem, zapraszam do dzielenia się nimi w komentarzach!

 

 

Gluten i laktoza – czy jest się czego obawiać?

Gluten i laktoza – czy jest się czego obawiać?

Wśród osób, które interesują się zdrowym odżywianiem nietolerancje pokarmowe to temat doskonale znany, wręcz modny. W ostatnich latach złą sławą cieszą się przede wszystkim gluten, obecny w takich zbożach jak pszenica, żyto, jęczmień oraz laktoza, czyli cukier zawarty w mleku. Temat stał się nośny do tego stopnia, że wielu ludzi decyduje się na odstawienie produktów je zawierających bez jednoznacznych wskazań lekarskich, po prostu dla poprawy zdrowia. Przeciwnicy diet eliminacyjnych nazywają to chwilową modą, wskazują bezzasadność i ryzyko niedoborów, a w niektórych kręgach „bezglutenowi” i „bezlaktozowi” postrzegani są jak żywieniowe freaki ;)

Ja sama ze względu na niedoczynność tarczycy czasowo wyeliminowałam ze swojej diety gluten i mimo że nie przyniosło to oczekiwanych rezultatów, do tej pory staram się go ograniczać, szczególnie pszenicę, która wyraźnie mi nie służy. Wiem jednak, że taka dieta eliminacyjna nie jest łatwa i na pewno nie zdecydowałabym się na nią ot tak.

Jak to więc jest z tym glutenem i laktozą? Czy w przypadku tych produktów sprawdza się stara dobra zasada „jedz wszystko, byle z umiarem”, którą sama chętnie promuję tu na blogu? Nie zawsze – ale o tym za chwilę.

Zacznijmy od tego, jakie objawy powinny wzbudzić naszą czujność. Oprócz typowych dolegliwości gastrycznych takich jak biegunki, zaparcia, wzdęcia, gazy, nudności, wymioty czy ból brzucha, lista potencjalnych skutków nietolerancji jest długa - od ogólnego zmęczenia i osłabienia, spadku koncentracji, przez bóle kości i stawów, migreny, astmę, egzemę, po depresję, niepłodność, a nawet, jak twierdzą niektóre źródła, nowotwory układu pokarmowego. Jak widzicie, zagrożeń jest na tyle dużo i mogą mieć na tyle zróżnicowane podłoże, że trudno skojarzyć dany problem zdrowotny akurat z dietą. A tak może się dziać właśnie w przypadku nietolerancji laktozy – która wynika z braku laktazy, czyli enzymu odpowiedzialnego za trawienie laktozy czy nietolerancji glutenu / bezobjawowej czy utajonej celiakii – kiedy organizm broniąc się przed tym alergenem wytwarza przeciwciała, co z kolei odbija się na zdrowiu całego organizmu. Nie bez przyczyny mówi się,  że zdrowie zaczyna się od jelit, tj. od zdrowego trawienia.

Jeżeli więc cierpicie na dolegliwości, których przyczyna nie jest znana, warto sprawdzić, czy ich przyczyną nie jest właśnie nietolerancja pokarmowa. Gluten i laktoza są głównymi (choć nie jedynymi) podejrzanymi. Można wykonać badanie krwi w kierunku przeciwciał lub kompleksowy test na alergie typu Food Detective, dostępne są już także przystępne cenowo testy genetyczne pozwalające sprawdzić, czy posiadamy geny predestynujące nas do danej nietolerancji. Ta ostatnia opcja jest o tyle sensowna, że dostarcza nam wiedzy na całe życie, podczas kiedy testy z krwi mogą dawać wynik fałszywie ujemny.

Osobnym tematem jest diagnostyka celiakii – która wbrew pozorom nie zawsze daje klasyczne objawy alergii. Według niektórych źródeł na celiakię utajoną może cierpieć nawet 1 na 100 osób (źródło: www.celiakia.pl)

Celiakia nie jest prosta do zdiagnozowania, do tej pory nie ma jednego uniwersalnego badania, które może dać 100% potwierdzenie choroby. Do jej potwierdzenia potrzebne są przynajmniej dwa badania. Dzięki wykonaniu badania genetycznego w pierwszej kolejności można uniknąć biopsji jelita. Badanie genetyczne jako jedyne może wykluczyć chorobę raz na całe życie, z kolei badanie z krwi na przeciwciała i biopsja dają jedynie informację, czy w danym momencie jest się narażonym na aktywność choroby. W pewnych przypadkach badania z krwi mogą wyjść fałszywie ujemne np. przy stosowaniu diety bezglutenowej, w momencie niedoboru IgA czy niedawnym uaktywnieniu się choroby.

Z kolei, jeżeli w badaniu genetycznym stwierdzony zostanie któryś z genów odpowiedzialnych za celiakię, nawet jeżeli aktualnie nie chorujemy, musimy liczyć się z tym ryzykiem w przyszłości.

Kiedy kilka miesięcy temu skontaktowała się ze mną firma TestDNA, zajmująca się badaniami genetycznymi z propozycją przetestowania ich produktu, temat mnie zainteresował i postanowiłam o nim napisać. Wybrałam pakiet „Zdrowe jelita” i sprezentowałam test mojemu mężowi, bo jego częste dolegliwości gastryczne od dawna mnie niepokoiły.

Zestaw, który otrzymujemy z laboratorium TestDNA zawiera dwie wymazówki, sterylne rękawiczki, formularz zlecenia i oświadczenie, kopertę zwrotną oraz instrukcję.

Sam test wykonuje się bardzo łatwo – za pomocą dołączonej do zestawu wymazówki pobieramy wymaz z wewnętrznej części policzka, pocierając go 15-20 razy.  Dla pewności wyniku pobiera się dwie takie próbki. Przed badaniem przez minimum godzinę nie można jeść, pić, palić papierosów, myć zębów i żuć gumy. Ewentualna infekcja, np.  gardła nie jest przeszkodą, nie wpływa na wynik badania.

Pobrany materiał wysyłamy do laboratorium za pośrednictwem kuriera, którego najlepiej zamówić dzień wcześniej na stronie internetowej lub telefonicznie (koszt wliczony w cenę badania). Po kilku dniach w odpowiedzi otrzymujemy wynik badania z pełnym opisem, opinią lekarza, schematem ewentualnej dalszej diagnostyki i zaleceniami dietetyka oraz przykładowym jadłospisem.

W przypadku mojego męża okazało się, że faktycznie – posiada on geny odpowiedzialne za pierwotną nietolerancję laktozy oraz predysponujące go do wystąpienia celiakii. Powinien zatem unikać nabiału lub mocno go ograniczyć, a w wyjątkowych przypadkach – przed jego spożyciem przyjmować preparat z laktazą. Jeżeli chodzi o celiakię, czeka go teraz dalsza diagnostyka, tj. badanie na przeciwciała pozwalające określić czy choroba jest aktywna. Jeżeli nieobecne będą przeciwciała – według zaleceń lekarza, mąż powinien kontrolować je co rok lub przejść na konsultowaną dietę bezglutenową. Jeszcze nie wiem, jak to się u niego potoczy, ale cieszę się, że wykonał ten test teraz, gdy jest czas, aby przeciwdziałać wielu potencjalnym chorobom dietozależnym.

Dla nas informacje z testu genetycznego są cenne z jeszcze jednego względu – geny odpowiadające za nietolerancje są dziedziczne, więc będziemy baczniej przyglądać się diecie naszej córki i w swoim czasie pewnie jej również wykonamy testy w kierunku nietolerancji.

Wiele wskazuje na to, że nietolerancje pokarmowe są i będą niestety coraz powszechniejsze. Może to mieć związek z zanieczyszczeniem środowiska i żywności, spożywaniem żywności przetworzonej oraz z innymi czynnikami, które pogarszają stan naszej mikroflory jelitowej (toksyny,  stres, etc.). Nie chodzi więc o to, aby bezmyślnie podążać za modną dietą bezglutenową czy bezlaktozową, ale o to, by mieć świadomość, że niektóre uważane za wartościowe pokarmy mogą (choć nie muszą) podkopywać nasze zdrowie.

Jeżeli podejrzewacie u siebie którąś z nietolerancji albo chcecie upewnić się, że temat Was nie dotyczy, badanie genetyczne to sensowny krok. Firma TestDNA na hasło „healthandthecity” zaoferowała 20 zł rabatu na pakiet „Zdrowe jelita” (rabat obowiązuje do końca marca 2018).

 

[tekst powstał przy współpracy merytorycznej z laboratorium TestDNA]